Kaldırışlar

Artistik buz pateni kaldırışları, çiftlerde ve buz dansında programda yer alması gereken zorunlu elemanlardır. Çiftlerde ve buz dansında kaldırışların özellikleri farklıdır. Buz dansında patenciler partnerlerini omuz seviyesinin üzerine tamamen çıkaramaz. Kaldırışlar senkronize kayma'da da yapılmaktadır.

Bu zorunlu elemanlar ISU Puanlama Sisteminda lift (kaldırış) kelimesinin kısaltması Li kodu ile gösterilir.

Buz dansı kaldırışları

International Skating Union (ISU) yarışmaları için geçerli olan yedi değişik kaldırış tipi vardır. Bu kaldırışlarda her takım değişik pozisyonlar kullanabilir. Bu kaldırışlar kısa (6 saniye) ya da uzun (10 saniye) sürelerde gösterilebilir.

Kısa sürede tamamlanan kaldırışlar (6 saniye)

  • Stationary Lift - Buz üstünde bulunulan noktada yapılan kaldırıştır. Kaldıran partner buz üzerinde hareklet etmez, dönerek kaldırma serbesttir.
  • Straight Line Lift - Kaldıran partner buz üzerinde düz çizgide hareket eder. Bu lift tek ayak üzerinde ya da çift ayak üzerinde gösterilebilir.
  • Curve Lift - Kaldıran partner buz üzerinde kavis (curve) çizerek kayar. Bu kaldırış tek ayak ya da çift ayak üzerinde yapılabilir.
  • Rotational Lift - Kaldıran partner bir yönde dönerken buz üzerinde hareket eder. (Dönerek hareket eder.)
  • Uzun sürede tamamlanan kaldırışlar (10 saniye)

  • Reverse Rotational Lift - Kaldıran partner buz üzerinde hareket ederek bir yönde dönerken, diğer yöne dönmeye başlar. (Kaldırışı iki tarafa da dönerek gösterir)
  • Serpentine Lift - Kaldıran partner buz üzerinde yılansı bir çizgide (serpentine pattern) hareket ederek kaldırışı gösterir. (S şeklinde)
  • Combination Lift - Kısa süreli iki ya da dört çeşit kaldırışın gösterildiği kaldırış çeşididir. Her bölüm tamamen gösterilmelidir.
  • "Reverse" ismi verilen bir çeşit buz dansı kaldırışı daha vardır. Bu tip kaldırışlarda erkek sporcu kadın sporcuyu değil, kadın sporcu erkek sporcuyu kaldırır. Marina Anissina & Gwendal Peizerat, Federica Faiella & Massimo Scali ve Sinead Kerr & John Kerr gibi patenciler bu kaldırışları yapmıştır.

    Buz dansı kaldırışlarında zorluk seviyesinin belirlenmesi için her pozisyon en az 3 saniye gösterilmelidir. Her poziyon program boyunca yalnızca bir kere kullanılabilir. Bazı pozisyonlar;

    Kaldıran partner için;
  • Tek ayak üzerinde (One foot)
  • Bir ayak üzerinde oturma poziyonunda diğer ayak ise yere paralel poziyon (Shoot the duck)
  • Spread eagle - iç kenar
  • Spread eagle - dış kenar
  • Spread eagle - düz çizgi (sadece düz çizgide yapılan kaldırışlar için)
  • Spread eagle pozisyonlarından sadece ikisi aynı program içinde kullanılabilir.

    Kaldırılan partner için;
  • Tam split (bacaklar arasında 180 derece olacak şekilde açılması)
  • Tam Biellmann pozisyonu bacak kafa seviyesinin üzerindeyken.
  • Zor bir tutuşla yapılan başaşağı duruş.
  • Vertical position with a cantilever
  • Tek bir noktadan destekle yapılan horizontal pozisyon.
  • Tek bir noktadan destekle bacakların öne ya da geriye doğru eğilme.
  • Tam layback pozisyonu diğer partnerin kalçasından başka destek olmaksızın.
  • Kural dışı kaldırışlar ve Programdaki kaldırış zorunlulukları

    Bazı kaldırışlar ISU yarışmaları için geçerli sayılmaz ve programlarda bulunamaz. Şovlarda ise bu kaldırışlar yapılır.

  • Detroiter ismi verilen kaldırışta erkek sporcu iki ayak üzerinde dönerken partnerini başının üstünde yere paralel şekilde tutar. Kaldırışın en tehlikeli kısmı kadın sporcunun tek el ile sadece bacakların tutarak desteklenmesidir.
  • headbanger ya da bounce spin adı verilen diğer bir kaldırışta ise erkek sporcu kadın sporcunun sadece ayaklarından tutarak kadın sporcuyu döndürür. Kadın sporcu kaldırış sırasında bazen havaya doğru ya da bazen yere doğru indirilir. Kasın sporcunun buza başını çarpması tehlikesi vardır.
  • ISU yarışmalarındaki kaldırışlarda kaldırılan partner üç buçuk (3,5) dönüşten daha fazla döndürülmemelidir. Bundan uzun süre yapılan kaldırışlar ceza puanı ile cezalandırılır.

    Serbest programda carry lifts adı verilen dönüş yapmadan gösterilen kaldırışlar bir kez yapılabilir.

    2006-2007 sezonu için büyüklerde en fazla 3 kaldırış yapılabilir. Biri grup 3 ya da 4, diğeri twist kaldırış olmalıydı. Kısa programda ise grup 42den el destekli yapılan kaldırışlar (hand-to-hand lift) ve bir twist kaldırış yapılması gerekir.

    2007-2008 sezonunda ise büyüklerde 5. gruptan lasso-lift yapılması gereklidir.